شیخ محمد فرزند عبدالقادر که لوس فرزند شیخ سعید فرزند شیخ محمد دولاش از سادات کهنه پوشی شاخه ای از ان به نام کابلی است.

کۆردی :

ناوی‌ شێخ محه‌مه‌د کوڕی‌ شێخ عه‌بدولقادری‌ کوڕی‌ شێخ سه‌عیدی‌ دۆڵاشیه‌ و له‌نه‌وه‌ی‌ (کابل)ی‌ مه‌ریوانن.
له‌ ۱۵ئه‌یلولی‌ ۱۸۹۸ له‌گوندی‌ (ریشێن)ی‌ بناری‌ شاره‌زوور له‌دایک بووه‌.
له‌ته‌مه‌نی‌ (۴۰) رۆژی‌دا بوو که‌ باوکی‌ کۆچی‌ دوایی‌ کردووه‌و له‌ته‌مه‌نی‌ دوو ساڵیشدا دایکی‌ کۆچی‌ دوایی‌ کردووه‌.
ژیانی‌ قانع له‌زه‌مینه‌یه‌کی‌ ده‌ربه‌ده‌ری‌ و پڕ له‌ کوێره‌وه‌رییه‌وه‌ ده‌ستی‌ پێ‌کرد.
به‌هه‌تیوی‌ له‌لای‌ خزمێکیان که‌ناوی‌ (ئاغا سه‌ید حوسێنی‌ چۆڕ)ی‌ بووه‌ له‌ناوچه‌ی‌ مه‌ریوان گه‌وره‌ بووه‌ و هه‌ر ئه‌ویش ناویه‌ته‌ به‌ر خوێندن.
پاشان به‌ فه‌قێیه‌تی‌ چووه‌ بۆ سلێمانی‌ و چه‌ند ساڵێک له‌وێ‌ ماوه‌ته‌وه‌.
هه‌ر به‌مه‌به‌ستی‌ گه‌ڕان به‌شاره‌کانی‌ کوردستان دا بۆ خوێندن چۆته‌ (سنه‌ و مه‌ریوان و سابڵاخ و بۆکان و شنۆ و هه‌ولێر و کۆیه‌و که‌رکوک و سلێمانی‌ و بیاره‌) و دوا قۆناغی‌ خوێندنیشی‌ له‌مه‌ریوان ته‌واو کردووه‌.
قانع به‌ر له‌وه‌ی‌ به‌ته‌واوی‌ فێری‌ خوێندن و نووسین ببێت توانای‌ شاعیرێتی‌ تیا ده‌رکه‌وتووه‌ و له‌سه‌رده‌می‌ جه‌نگی‌ یه‌که‌می‌ جیهانیدا خوی‌ داوه‌ته‌وه‌ شیعری‌ ئایینی‌.
دواتر به‌هۆی‌ بارودۆخی‌ کوردستانه‌وه‌ خولیای‌ شیعری‌ نیشتمانپه‌روه‌ری‌ بووه‌، خوێندنه‌وه‌ی‌ کتێبێکی‌ ده‌ستنووسی‌ فارسی‌ به‌ناوی‌ (وقایع ال ارده‌لان) که‌باسی‌ راپه‌رینه‌کانی‌ تیره‌ی‌ ئه‌رده‌ڵانییه‌کان ئه‌کات به‌رامبه‌ر داگیر که‌ران، هێنده‌ی‌ تر کار ئه‌کاته‌ سه‌ر ده‌روونی‌ شاعیر و به‌رهه‌مه‌ شیعرییه‌کانی‌ و ئیتر ئه‌بێته‌ شاعیرێکی‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌ ونیشتمانپه‌ره‌وه‌ر.
لایه‌نه‌ له‌یه‌ک نه‌چووه‌کانی‌ شیعره‌کانی‌ شاعیر ئه‌وه‌ ئه‌گه‌یه‌نێ که‌زاده‌ی‌ فیکری‌ یه‌ک سه‌رده‌م و پێویستی‌ یه‌ک قۆناغ و به‌رهه‌می‌ یه‌ک ئێش و ئازار نین، به‌رده‌وام باوه‌ڕی‌ به‌یه‌کگرتنی‌ جه‌ماوه‌رو یه‌کسانی‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌ هه‌بووه‌ و له‌سه‌ره‌تای‌ چله‌کانه‌وه‌ به‌تایبه‌تی‌ له‌رۆژگاری‌ دووه‌مین جه‌نگی‌ جیهانیدا رێبازی‌ سۆشیالیستی‌ وه‌کو دیارده‌یه‌کی‌ سیاسی‌ زیندوو له‌ناو شیعره‌کانیدا ره‌نگی‌ دایه‌وه‌و له‌سه‌نگه‌ری‌ شیعری‌ شۆڕشگێرانه‌دا دژی‌ ده‌ره‌به‌گی‌ چه‌وسێنه‌رو ئیمپریالیزم بووه‌ و هه‌میشه‌ دڵی‌ له‌گه‌ڵ ئازار و ئاواتی‌ مرۆڤی‌ جوتیاری‌ چه‌وساوه‌ی‌ کورددا بووه‌ و وه‌ک شاعیرێکی‌ دڵسۆز و خه‌م خۆری‌ کورد شیعری‌ بۆ نه‌ته‌وه‌ی‌ کورد هۆنیته‌وه‌ و له‌گه‌ڵ به‌سه‌رهات و کاره‌سات و راپه‌رین و شۆرش و ده‌ستکه‌وته‌کانی‌ کورددا ژیاوه‌.
له‌شیعره‌کانیدا داوای‌ مافه‌کانی‌ ژنانی‌ کردووه‌ له‌بواره‌کانی‌ رۆشنبیری‌ وکۆمه‌ڵایه‌تی‌ و ئابووریدا.
قانع له‌سه‌ره‌تای‌ په‌نجاکاندا به‌هاوکاری‌ مامۆستایان (عه‌لادین سه‌جادی‌ و شوکر مسته‌فا) توانی‌ پێنج به‌ش له‌ شیعره‌کانی‌ به‌شێوه‌ی‌ دیوانی‌ جیاجیا و قه‌واره‌ی‌ تایبه‌تی‌ چاپ بکات، که‌ ئه‌م به‌رهه‌مانه‌ن(گوڵاڵه‌ی‌ مه‌ریوان، باخچه‌ی‌ کوردستان، چوارباخی‌ پێنجوێن، شاخی‌ هه‌ورامان، ده‌شتی‌ گه‌رمیان).
له‌ژیانیدا گه‌لێ‌ کارو پیشه‌ی‌ کردووه‌ له‌وانه‌ مامۆستای‌ قوتابخانه‌و کرێکاری‌ و مامۆستای‌ مزگه‌وت و جوتیاری‌ و ئاشه‌وانی‌ و فه‌رمانبه‌رێتی‌.
له‌کۆتایی‌ په‌نجاکاندا چه‌ند جارێک خراوه‌ته‌ به‌ندیخانه‌. له‌ساڵی‌ (۱۹۶۰)دا له‌به‌ندیخانه‌ی‌ سلێمانی‌ چۆنیه‌تی‌ نووسینی‌ زمانی‌ کوردی‌ فێری‌ زیندانییه‌کان کردووه‌.
له‌ (۱۹۶۳)دا له‌گه‌ڵ وریای‌ کوڕیدا له‌به‌ندیخانه‌ی‌ (قه‌جه‌ر)ی‌ تاراندا زیندانی‌ ئه‌کرێ‌ و هه‌ر له‌و به‌ندیخانه‌یه‌دا هۆنراوه‌ به‌ناوبانگه‌که‌ی‌ نووسیوه‌ که‌ده‌ڵێ‌:
ئاخرین ماڵی‌ ژیانم کونجی‌ به‌ندیخانه‌یه‌
ئه‌م که‌له‌پچه‌ مه‌رهه‌می‌ زامی‌ دڵی‌ دێوانه‌یه‌

فارسی :

به گزارش هاناخبر، شیخ محمد فرزند عبدالقادر که لوس فرزند شیخ سعید فرزند شیخ محمد دولاش از سادات کهنه پوشی شاخه ای از ان به نام کابلی است که در سال ۱۳۱۸ ه ق در ابادی ریشین از دهات شهرزورمتولد و ۴۰ روزه بود که پدرش را از دست داد .وی در چهار سالگی مادرش را نیز از دست داد انگاه مرحوم سید حسین چوری او را تحت سرپرستی  خود قرار داد و به تربیت او همت گماشته و به مکتبش فرستاده است.

قانع در ۱۲ سالگی دنبال تحصیل را گرفته و بعد از مدتی گشت و گذار در شهرهای سردشت(بیتوش) .سلیمانیه. سنندج.سقز.کوی.کرکوک. و بعد به سلیمانیه برگشت و چندی نزد علامه ابن القره داغی تلمذ کرده است اما به علت گرفتاریهای خانوادگی ترک تحصیل نموده و مدتی به شغل امامت و مکتب داری و متناوبا در دهاتی چند مشغول شده است.

قانع در همان ایامی که در سنندج درس می خوانده بر اثر ذوق و استعداد فطری به گفتن شعر پرداخته است پدر و اجداد قانع هم اغلب شاعر بوده اند مادرش نیز دارای ذوق شاعری بوده و همچنین سه فرزندش به نامهای(خنجر).(کتک).(وریا) داشته است.

قانع به فارسی و کردی شعر  می گفته و بیشتر اشعارش در شکایت از اوضاع روزگار و انتقاد از وضع نابسامان محیط زندگی خود او است . چه او با داشتن معلومات کافی و ذوق ادبی و قدرت اندیشه و بیان خوب جز بدبختی و در بدری  بهره ای از زندگی نداشته است و همیشه با دیو رنج و حرمان در نبرد بوده و همین امر او را نسبت به جهان و جهانیان بدبین ساخته است  با این حال  وی عزت نفس داشته و همیشه سعی  کرده است  از دسترنج خود لقمه نانی فراهم  کند به همین دلیل در طول حیات به مشاغلی چون نویسندگی مکتب داری باغبانی کشاورزی و خرده فروشی(بزازی)اسیابانی هیزم فروشی و هیزم شکنی  و حتی کارگری دست یازیده است.

قانع به سال ۱۳۸۵ ه ق در ابادی (له نگه دی) از دهات پنجوین عراق سر بر بالین خاک نهاد .قانع در حدود سال ۱۳۴۲ با پسرش (وریا) در زندان قصر تهران و هر کدام در یک سلول جداگانه محبوس بوده اند و شعری را برای فرزندش سرورده است.

آثار :

.گولا له ی مریوان

۲.باخچه کردستان

۳.چوار باخی پینجوین

۴.شاخی هورامان

۵.دشتی گه ر میان

که همگی کردی سورانی می باشند. و از اشعار فارسی وی هنوز چاپ نشده است.

#

اشتراک این خبر در :