اسطوره نامدار شعر کلاسیک کوردی استاد عباس حقیقی فرزند پاشاخان در سال ۱۹۰۲ میلادی “۱۲۸۱ شمسی” در محله مرجان آباد روستای حاجی حسن مهاباد در کردستان ایران دیده به جهان گشود.

هاناخه به ر/

کۆردی

ئه‌ستێره‌ى پڕشنگدارى ئاسمانى ئه‌ده‌بى کلاسیکى کوردى مامۆستا عه‌بباسى حه‌قیقى ساڵی ۱۹۰۲ ى زایینى له‌گوندى مه‌رجان ئاواى ده‌شتى حاجى حه‌سه‌ن سه‌ربه ناوچه‌ى مه‌هاباد له رۆژهه‌ڵاتى کوردستان پێى ناوه ته سه‌ر دنیا. دێبۆکرى و تایفه‌ى شێخ ئاغا بوو. به منداڵی بۆ یه‌که‌م جار له گوندى مه‌رخوزى سه‌ر به شارى سه‌قز چۆته قوتابخانه و له ماڵێش له لاى باوکى ” گلستان” و” بوستان” ى سه‌عدى و ” کیمیاى سعادت” و کتێبگه لى بابه‌تى ئه‌و سه‌رده مى خوێندوه . زۆر به لاوى مامۆستاکه ى ماڵیى واته باوکى له ده س داوه . ئیتر خۆى ده مێنێ و دایکێکى دڵسۆز و له عه‌ینى نه‌خوێنده وارى ژیر و ئه‌ویندارى شیعر و کتێبخانه یه‌کى ئاخندراو به دیوانى شاعیرانى کورد و فارس. به هۆى موتاڵای زۆرى ئه م دیوانانه زه وقى شیعر گوتنى ده بزوێ و له ته مه نى چارده ساڵیدا یه‌که‌م شێعره کانى داده نێ. دایکى بۆ درێژه دان به خوێندن ده‌ى نێرێته گونده‌کانی ئیسکى به‌غد ا و باخچه .هاوکلاسه‌کا نى له م قوتابخانانه‌ ما مۆستا سه‌ید کا میلى ئیمامى( ئاوات) و خاڵه مینى به رزه نجى که هه ردووکیان له شاعیرانى گه وره ى کوردن، ده بێ. ئیتر کاتی ئه‌م سێ لاوه خۆش زه‌وق و خوێن شیرین و سه‌حه‌ت سووکه ده‌که‌ونه لاى یه‌ک به قه‌ولى مامۆستا حه‌قیقى کات و ساتیان له برى خوێندنى سه‌رف و نه‌حو، سه‌رف و مه‌حوى گاڵته و گه‌پ و مووشه‌رعێن ده بێ. له ساڵی ۱۹۳۴ دا وه‌ک کارمه‌ند له دایره‌کانى دارایى و دوخانیه له شاره‌کانى بۆکان و مه‌هاباد کار ده‌کا. له کۆماری کوردستان دا حه‌قیقی به ناز ناوی (ع.هونه ر) دێته جه‌رگه‌ی خه‌بات گێرانی دژ به په‌هله وی. به شێعری به‌رزی خه‌وی غه‌فڵه‌ت له گۆڤاری نیشتمان ژماره کانی ۷، ۸، ۹ ته‌کانیک به شێعری نیشتمانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا ده‌دات. له ساڵی ۱۹۶۳ له بۆکان خانه نشین ده بێ و باقى ته‌مه‌نى پڕپیت و به‌ره‌که‌تى ۹۴ ساڵه‌ى تا پازده‌ى ژانویه‌ى ۱۹۹۷ واته ۱۲ رۆژ دواى گه‌ڕانه‌وه‌ى له سه‌فه‌رێکى دوومانگه بۆ ئاڵمان و هوله‌ند له‌م شاره‌ ده‌باته سه‌ر. له‌و رۆژه‌دا له نه‌خۆشخانه‌ی شارى بۆکان دڵی ئه‌ویندارى گه‌ل و نیشتمانى مامۆستا حه قیقى له لێدان که‌وت و رۆژى دواتر به به‌شدارى شاعیران و نووسه‌ران و هونه‌رمه‌ندان و خه ڵکى شارىبۆکان و شاره‌کانى ده ورووبه ر له گۆڕستانى ئه‌و شاره ته سلیم به خاک کرا. پێویسته بڵێم ده ست و زمان و  قه‌ڵه‌مى مامۆستا ته‌نانه‌ت تا چه‌ند کاتژمێر پێش وه‌فاتى هه‌ر له گه‌ڕ و له خزمه‌ت گه‌ل و نه‌ته‌وه که‌ى دابوو. . سێ به‌رهه‌م و کۆمه ڵێک شێعرى چاپ نه کرا و که‌یه‌کێک له‌وانه سه‌فه‌رنامه‌ى ناته‌واوى ئه‌م سه‌فه‌ره‌ى ئورووپایه پێشکه ش به کتێبخانه‌ى ئه‌ده بى کوردى کردووه . دیوانى حه قیقی ،کولکه زێڕینه و شه‌ونم که‌ئه‌م یه‌که یان ته‌رجومه‌ى غه‌زه‌لیاتى حافزى شیرازییه به کوردى. به کۆچى دوایى ئه‌م هۆنه‌ره به‌نرخ و پایه به‌رزه بووکى به‌هارى نیشتمان بۆ بولبولى غه‌زه‌لخوانى سه‌ر سفره‌ و خوانى جلکى ره‌شى پۆشى و گه‌ل و نیشتمان بۆ له‌ده سدانى دواهه‌مین کوڕى به‌رى پێشوو سورانى شین بوو به‌ڵام بولبولی شه‌یدای شێعر و ئه‌وینی هێلانه ی قه‌ت له دڵی میلله‌تێک ناشێوی که بۆ گه‌وره پیاوانی رێز و حورمه تی به‌رده‌وامی هه‌یه و ده‌بێ

فارسی

به گزارش هاناخبر، اسطوره نامدار شعر کلاسیک کوردی استاد عباس حقیقی فرزند پاشاخان در سال ۱۹۰۲ میلادی “۱۲۸۱ شمسی” در محله مرجان آباد روستای حاجی حسن مهاباد در کردستان ایران دیده به جهان گشود.”در یک منبع دیگر اورا اهل روستای قره باغ بوکان نوشته اند” او از طایفه دهبکری شیخ آقا بود.در زمان کودکی برای اولین بار به محله مرخوز شهر سقز رفت ودر مدرسه و در منزل در کنار پدرش گلستان و بوستان سعدی وکیمیای سعادت میخواند.”او در کودکی در نزد روحانیون نیز درس میخواند”او در جوانی پدرش را که در خانه استاد او بود را از دست داد و از آن پس خودش و مادر دلسوزش تنها شدند که اودر عین بی سوادی پرچمدار شعر و کتابخانه ای بود که دیوان های شعر کوردی و فارسی داشت.او با مطالعه زیاد آن دیوان های شعر ذوق شعر گفتنش شکوفا شد و به زودی و در سن ۱۴ سالگی اولین شعرهایش را سرود. مادرش اورا برای ادامه تحصیل به بغداد و باغچه فرستاد.همکلاسی هایش در مدرسه استاد کامل امامی”آوات”و خال امین برزنجی بودند که هردو از شعرای نامدار کورد میباشند.این سه جوان خوش ذوق به همراه یکدیگر به درس خواندن و سرودن شعر و فراگیری صرف و نحو پرداختند.استاد عباس حقیقی پس از اتمام تحصیلاتش در علوم قدیمه در سال ۱۹۳۴ .در وزارت دارایی استخدام شد و در مهاباد شروع به خدمت کرد.و مدتی هم در دایره دخانیات شهر بوکان و مهاباد مشغول به کار شد.او یک شعر در وصف اتفاقات زمانش و جمهوری مهاباد و رژیم پهلوی به نام بلندی خواب غفلت نوشت و در مجله نیشتمان شماره های ۷، ۸، ۹ چاپ شد.او درسال ۱۳۴۰ شمسی بازنشت شد. و در سال ۱۹۶۳ میلادی در شهر بوکان خانه نشین شد و در سن ۹۴ ساله گی در روز ۱۵ ژانویه ۱۹۹۷ “۱۳۷۰ شمسی”حدود ۱۲ روز قبل از رفتن به سفر ۲ ماهه به آلمان و هلند در همان شهر در بیمارستان جان به جان آفرین تسلیم کرد..روز بعد از فوتش پیکر او توسط خانواده اش و مردم و شاعران و نویسنده گان و هنرمندان بوکان تشیع شد و به خاک سپرده شد.

استاد حقیقی سه کتاب شعر به نام های دیوان حقیقی،کولکه زیرینه،شبنم(ترجمه صد غزل حافظ به زبان کوردی) چاپ شده است. اینک یک نمونه شعر کوردی اورا در این مطلب آورده ایم.

پیام کریمی کرماشانی ۷ دی ۱۳۹۳ خورشیدی

په‌یام که‌ڕیمی کرماشانی ۷ به‌فرانبار ۲۷۱۴ کۆردی

نمونه شعر

ده‌ردی دووری زۆر گرانه‌ دڵبه‌را هیجران به‌سه‌

دڵ وه‌کوو په‌روانه‌ سووتا چاوه‌که‌م سووتان به‌سه‌

عاقڵان شه‌یدا ده‌بن ڕووبوندی سه‌رو ڕوو لامه‌ده‌

عاشقان کوشته‌ی جه‌فاتن قه‌تڵی مه‌زلوومان به‌سه‌

مورغی دڵ پابه‌ندی دانه‌وداوی خاڵه‌وزولفی خاو

گیری به‌ندیخانه‌ تا که‌ی به‌ندی بێ ئامان به‌سه‌

هه‌رچی بووم بردی به‌تاڵان تورکی مه‌ستی چاوه‌که‌ت

تاقه‌ت و سه‌برو قه‌رارم پێ نه‌ما تاڵان به‌سه‌

شاهیدم فرمێسکی خوێنینه‌ که‌ تۆ جه‌رگت بڕیم

عاشقی ڕووتم ئه‌گه‌ر ته‌قسیره‌ گه‌ر تاوان به‌سه‌

ئێسته‌که‌ش مه‌جنوون و له‌یلێ هه‌ن له‌ عه‌سری تازه‌دا

شێت و سه‌رگه‌ردانی تۆم،حه‌یرانی تۆم ، حیرمان به‌سه‌

گه‌نجی عیشقت پڕ به ‌وێرانه‌ی دڵه و من پێم که‌مه‌

تا زیادبێ چاوه‌ڕێی دیشم مه‌ڵێ ئێحسان به‌سه‌

گه‌ر قسه‌ی عیشقی گۆڵ و بولبول له‌ لات ئه‌فسانه‌یه‌

تۆ گوڵی خه‌ندان و ئه‌منیش بولبولی گریان به‌سه‌

ئاورت به‌ردا دڵ و گیانی حه‌قیقی چاوه‌که‌م

ده‌ردی بێ ده‌رمانه‌ عیشقت ده‌ردی بێ ده‌رمان به‌سه

#

اشتراک این خبر در :