معرفی قرآن‌های تاریخی در کردستان/هیوا رحیمی

شناسهٔ خبر: 27630BF1 -
معاون توسعه مشارکت‌های مردمی کمیته امداد استان کردستان در راستای معرفی قرآن‌های تاریخی در کردستان یادداشتی را منتشر کرد.

به گزارش هاناخبر ، هیوا رحیمی معاون توسعه مشارکت‌های مردمی کمیته امداد استان کردستان در راستای معرفی قرآن‌های تاریخی در کردستان یادداشتی را منتشر کرد.

قرآن کتاب مقدس دین اسلام است و در باور مسلمانان سخنان خداست که به صورت وحی از سوی او توسط جبرئیل بر پیامبر، نازل گردیده‌است. مسلمانان، قرآن را بزرگترین معجزه محمد(ص) و روشن‌ترین دلیل بر پیامبری او می‌دانند. قرآن اصلی‌ترین منبع وحی در اسلام به‌شمار می‌آید و به زبان عربی است. کلمه قرآن در لغت به معنی «قرائت کردن» و «خواندن» است و مسلمانان معمولاً به آن با عناوینی مانند «قرآن کریم» و «قرآن مجید» اشاره می‌کنند. قرآن به ۳۰ جزء تقسیم شده و ۱۱۴ سوره دارد.

محتوای قرآن درباره خدا بر توحید و یگانگی او تأکید دارد. قرآن خدا را به انسان نزدیک‌تر از رگ گردنش می‌داند، رابطه انسان با خدا را بی‌نیاز از واسطه می‌داند و انسان را به تسلیم دربرابر امر خدا فرمان می‌دهد. قرآن پدیده‌های طبیعی را نشانه‌هایی (آیات) برای خدا می‌شمارد؛ دین و حقیقت را یکی می‌داند و تنوع ادیان را حاصل تنوع در مردم می‌داند. قرآن قوانین و حقوق در جامعه اسلامی را نیز تعریف می‌کند. قرآن مؤمنان را به جهاد در راه خدا می‌خواند و آنان را به نیکوکاری، به ویژه درباره مسکینان و یتیمان فرا می‌خواند.

با آغاز حمله اعراب به رهبری خلیفه دوم در سال‌های (۶۳۴–۶۴۲ م) نواحی اربیل، موصل و نصیبین که نواحی کُردنشین بودند به تصرف اعراب درآمد بعد از عمر، در دوره جانشین وی خلیفه عثمان نیز مناطق شمالی کُردها و مناطق قفقاز به تصرف درآمد.

پس از حمله اعراب، کُردها اکثراً با اسلام همگام شدند و جز در موارد معددوی شورشی انجام نشد. هرچند مثلاً محمد بن جریر طبری می‌نویسد: « در همین روز خبر رسید که «موصل» بشوریده و کُردان در آن‌جا پراکنده‌اند. مُسَیب‌بن زُهیر، حاکم کوفه، که دوست یحیی‌بن خالد بود، به منصور (خلیفه عباسی) پیشنهاد کرد که کار خواباندن شورش کُردان را به خالد واگذارد که «او برای خواباندن آن شورش تواناست». منصور این پیشنهاد را پذیرفت و خالد را به حکومت موصل برگماشت.(تاریخ طبری، ج۱۱، ص۴۹۷۷).

- قرآن نگل:

در 65 كیلومتری غرب سنندج در مسیر جاده سنندج به مریوان؛ داخل مسجد روستای نگل، قرآنی خطی از دوران گذشته وجود دارد كه بنا به اعتقادات مردم یكی از چهار قرآن خطی است كه در زمان خلیفه سوم به رشته تحریر درآمده و به چهار اقلیم دنیا فرستاده شده است. قطع قرآن رحلی بزرگ، جلد آن چرمی و صحفات كاغذی ضخیم آن به علت تشابهی كه با پوست دارد بین مردم به پوست آهو شهرت یافته است. خط قرآن كوفی و دارای نقطه و اعراب و در قسمتی از شماره آیات طلاكاری شده و مزین به نقوش گیاهی می‌باشد.

نحوه­ی كشف و پیدا كردن این قرآن دارای روایات متعددی است ولی از همه نزدیک تر روایت ریش سفیدان منطقه است كه پشت به پشت به ما رسانده ­اند. حدود هزار سال پیش چوپانی از كنار كوه روستای نگل (كه در آن زمان خالی از سكنه بوده) می­ گذشته كه در میان گل و گیاه سرسبز منطقه متوجه گل زیبایی می­شود كه او را متحیر می­كند و تصمیم می­گیرد تا گُل را به خانه ببرد كه در حین كندن اطراف گُل متوجه سوراخ بزرگی می­شود كه در آن صندوقچه­ای دفن گردیده است بعد از سعی و تلاش برای خارج نمودن صندوق به دنبال عده­ایی از مردم روستای خود می­رود و با كمک مردم صندوقچه را بیرون می­آورند. صندوقچه را به روستا می­برند و هنگامی داخل آن را می­نگرند متوجه یک جلد قرآن می­شوند و به احترام این جلد كلام الله در همان نزدیكی مسجدی را می­سازند و بعد از اتمام و قرار دادن قرآن در آن اسم مسجد را (نوگُل) می­گذارند كه به مرور زمان در اطراف مسجد خانه­هایی ساخته می­شود.

طول این قرآن60 سانتی متر و عرض 22 و ضحامت 15 سانتی متر می­باشد. چندین دفعه مورد سرقت قرار گرفته كه خوشبختانه مجددا بازگردانده شده است.

– قرآن روستایی کانی مشکان:

قرآن روستای کانی مشکان مربوط به 700 سال قبل است، از قرآن­های نفیس کردستان، قرآن روستای کانی مشکلان با جلد چرم و اوراق کاغذی است که در ابعاد 39.3 در 28.8 سانتیمتر نوشته شده است در حال حاضر نیز مالکیت آن وقفی است.

– قرآن روستای شوی:

از دیگر قرآن­های شاخص در استان کردستان می­توان به قرآن واقع در روستای شوی در شهرستان بانه اشاره نمود با قدمت کتابت در دوره زندیه (سال 1199 هجری قمری) جلد چرمی و نوشته شده بر کاغذ بدون تزئینات با طول 32 و عرض 23.8 سانتیمتر در مسجد روستایی مذکور نگهداری می­شود.

– قرآن هفتاش:

قرآن هفتاش در روستای با همین نام در شهرستان بانه با جلد چرمی و اوراق کاغذی؛ تزئینات این قرآن که مربوط به سال هزار و 107 هجری قمری است همراه با جدول کشی ساده در صفحات آغازین است و طول آن 30 و عرض 21 سانتیمتر است.

– قرآن روستای سلین:

روستای سلین واقع در منطقه اورامان مهمان یکی از نسخ خطی کلام الله مجید می­باشد با کتابت احتمالی در دوره تیموریان؛ جنس جلد این کتاب نیز چرمی با 42.2 و عرض 31.5 به صورت وقفی نگهداری می­شود.

-قرآن روستای مولانا آباد:

شیخ حسن؛ عارف و فاضل اندیشمند و ریاضی دان عصرافشاریه؛ بعد از مدت 63 سال عمر پُر برکت خودش در راه تحصیل علوم قرآن و دینی در روستای مولانا آباد مدفون می­گردند زیارتگاه ایشان مورد احترام و دارای قدمت و از اهمیت ویژه­ای میان تمام مسلمانان برخوردار بوده که در طول سال پذیرای خیل عظیمی از زائران و مریدان و منصوبان آن حضرت می­باشد.

البته قرآن مولانا آباد واقع درروستای مولانا آباد بخش زیویه دهستان خورخوره شهرستان سقز که بیش از سیصد سال قدمت دارد و در مدت ده سال به رشته تحریر درآمده است و چون از هر لحاظ بدون نقص و عیب و کم و کاستی می­باشد. علمای آن زمان آنرا (ام القرآن) مادرقرآن نامیده­اند. قرآن مولانا آباد با ابعاد 43.7 در 34 سانتیمتر به صورت وقفی در ویترین و وضعیت مناسب نگهداری می­شود.

-قرآن روستای نجنه علیا:

روستای نجنه در 38 کیلومتری بانه از توابع بخش نمشیر (در شمال غربی بانه) قرار دارد. این روستا از مکان‌ های دیدنی و بکر بانه است که در فصل بهار و تابستان از مناظر بسیار زیبایی برخوردار است و در چند سال اخیر به یکی از روستاهای هدف گردشگری تبدیل شده است. به دلیل وجود چشمه ‌سارهای فراوان، طرح‌های شیلات زیادی در این منطقه اجرا شده است.

در مسجد این روستا یک قرآن قدیمی وجود دارد که توسط فردی به نام مراد بن یوسف بن عیسی مشهور به فقه مراد در سال 978 هجری قمری به خط ثلث در 30 جزء کامل به رشته تحریر درآمده است. این قرآن 316 برگ به ابعاد 19×30 دارد و جلد آن چرمی قهوه­ای است. برای تزئین آن از رنگ قرمز برای سر سوره­ها استفاده شده است.

 

ارسال نظر

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
9 + 1 =