به گزارش هاناخبر ، تحولات اخیر در جبهههای غربی یمن، میتواند یکی از مهمترین تغییرات میدانی ماههای اخیر در این کشور باشد؛ تحولاتی که صرفاً به جابهجایی خطوط تماس میان نیروهای رقیب محدود نمیشود و به دلیل موقعیت جغرافیایی ساحل غربی، نزدیکی به بابالمندب، ارتباط با تعز و اهمیت مسیرهای دریایی، ظرفیت آن را دارد که بر محاسبات امنیتی و اقتصادی منطقه نیز اثر بگذارد. در چنین شرایطی، آنچه در سواحل یمن رخ داد، دیگر یک رخداد صرفاً داخلی نیست؛ بلکه بخشی از رقابت پیچیدهتری است که از دریای سرخ تا خلیج فارس امتداد یافته است.
یک تغییر میدانی با اهمیت راهبردی
نیروهای انصارالله توانستند در مدت کوتاهی بخشهایی از مناطق ساحلی غرب یمن را به کنترل خود درآورند و مواضعی را که پیشتر در اختیار نیروهای وابسته به دولت مورد حمایت عربستان سعودی و امارات متحده عربی بود، تغییر دهند.
در این عملیات، از کنترل منطقهای در حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع در محور حدیده تا مخا و همچنین مناطقی در امتداد محورهای وازعیه، تعز و حیس گرفته شده است. همچنین نام کمپ خالد بهعنوان یکی از نقاط مهم این تحولات به دست انصارلله افتاد.
اهمیت موضوع بیش از هر چیز به جغرافیای این منطقه بازمیگردد. ساحل غربی یمن در مجاورت یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان قرار دارد و هرگونه تغییر پایدار در آرایش نیروها در این منطقه میتواند محاسبات امنیتی بازیگران منطقهای و بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا سرعت تحولات اهمیت دارد؟
یکی از نکات برجسته مربوط به عملیات اخیر، سرعت بالای پیشروی نیروهای انصارالله در برابر نیروهای رقیب است.
نیروهای مهاجم چند هزار نفر برآورد شدهاند و در مقابل، نیروهای وابسته به جریانهای مورد حمایت عربستان و امارات در قالب لشکرها و تیپهای متعدد قرار داشتهاند.
واقعیتهای میدانی نشان می دهد، کیفیت فرماندهی، انسجام نیروها، برتری اطلاعاتی، غافلگیری عملیاتی و توانایی انتقال سریع مرکز ثقل این نبرد بود.
عنصر غافلگیری؛ قلب یک مانور احتمالی
یکی از مهمترین نکات این عملیات، استفاده از انحراف توجه و ایجاد فشار همزمان در چند جبهه است.
درگیریهای پراکنده در مأرب، الجوف و مناطق مرزی با عربستان توانست بخشی از ظرفیت فرماندهی و نیروهای رقیب را به خود مشغول کند؛ در حالی که محور اصلی عملیات در ساحل غربی دنبال شد.
این عملات را میتوان نمونهای از یک اصل شناختهشده در عملیات نظامی دانست: وادار کردن طرف مقابل به توزیع منابع در چند محور، سپس تمرکز قدرت در نقطهای که انتظار حمله اصلی در آن کمتر است.
تعز؛ حلقهای فراتر از یک موقعیت جغرافیایی
یکی از دلایل اهمیت تحولات ساحل غربی، ارتباط آن با تعز است.
تعز از نظر جغرافیایی و سیاسی یکی از مهمترین مناطق یمن محسوب میشود و هرگونه تغییر در مسیرهای دسترسی به این منطقه میتواند بر موازنه قدرت در غرب و جنوب غرب کشور تأثیر بگذارد.
تثبیت مواضع جدید، فشار بر خطوط ارتباطی نیروهای رقیب افزایش خواهد یافت و امکان تغییر در آرایش دفاعی مناطق اطراف تعز نیز مطرح خواهد شد.
بابالمندب؛ نقطهای که مسئله یمن را جهانی میکند
اگر یک نقطه در جغرافیای یمن بتواند اهمیت تحولات این کشور را برای اقتصاد جهانی توضیح دهد، آن نقطه بابالمندب است.
این تنگه یکی از مسیرهای مهم اتصال دریای سرخ به خلیج عدن و اقیانوس هند است. بنابراین هرگونه ناامنی پایدار در اطراف آن میتواند هزینه حملونقل دریایی، زمان سفر کشتیها و ریسک زنجیرههای تأمین را به شدت افزایش دهد.
از همین رو، تحولات ساحل غربی برای کشورهای منطقه، شرکتهای کشتیرانی و قدرتهای فرامنطقهای نیز اهمیت دارد.
مسئله فقط کنترل بخشی دیگر از خاک یمن و یک جزیره نیست؛ بلکه بحث درباره توان تأثیرگذاری بر یکی از حساسترین گلوگاههای تجارت دریایی جهان است.
از میدان جنگ تا بازار انرژی
یکی دیگر از موارد مهم، ارتباط میان تحولات امنیتی دریای سرخ و کاهش جریان نفت عربستان از مسیر بابالمندب است.
عبور نفت خام عربستان از این مسیر به صفر رسیده است. موضوعی که می تواند باعث تاثیرگزاری بر اقتصاد آمریکا و حتی فروپاشی اقتصاد اروپا شود.
چرا این تحولات برای ایران و آمریکا اهمیت دارد؟
در سطح منطقهای، هرگونه افزایش توان انصارالله برای اثرگذاری بر دریای سرخ میتواند محاسبات ایران، عربستان، آمریکا و اسرائیل را تحت تأثیر قرار دهد.
وجود یک بازیگر قدرتمند در جنوب شبهجزیره عربستان که توانایی ایجاد فشار بر مسیرهای دریایی را دارد، یک عامل مهم در معادلات بازدارندگی منطقهای محسوب میشود.
فراتر از نقشه یمن
اهمیت تحولات اخیر را باید در یک قاب بزرگتر دید.
یمن در نقطهای قرار گرفته که سه حوزه حساس ــ شبهجزیره عربستان، دریای سرخ و اقیانوس هند ــ به یکدیگر متصل میشوند. بنابراین هر تغییر مهم در موازنه قدرت این کشور میتواند آثار ثانویهای بر امنیت دریایی، تجارت جهانی، بازار انرژی و رقابت قدرتهای منطقهای داشته باشد.
به همین دلیل، ساحل غربی یمن اکنون تنها یک جبهه نظامی نیست؛ بلکه به یکی از نقاط تمرکز رقابت ژئوپلیتیکی در خاورمیانه تبدیل شده است.
«هاناخبر؛ فراتر از خطوط جبهه، روایتگر نبض تحولات منطقه.»
ارسال نظر